Prezydent Polski Karol Nawrocki podpisał ustawę przewidującą podwyższenie akcyzy na napoje alkoholowe w 2027 roku. Dodatkowe wpływy z tego tytułu mają zostać przeznaczone na
finansowanie Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ). Jednocześnie prezydent zawetował odrębny projekt ustawy zakładający podwyższenie podatku VAT na niektóre napoje energetyczne i bezalkoholowe.
Nawrocki poinformował w środę, że podpisał ustawę. Przypomniał, że w grudniu 2025 roku zawetował podobne przepisy, ponieważ nie zapewniały one wystarczających gwarancji, że dodatkowe dochody zostaną przeznaczone wyłącznie na ochronę zdrowia, a nie na pokrycie deficytu budżetu państwa. Według prezydenta zmieniona wersja ustawy rozwiązuje ten problem.
„Alkohol nie jest zwykłym towarem. Alkohol szkodzi, a dochody z jego sprzedaży powinny być wykorzystywane do usuwania skutków tych szkód” – powiedział Nawrocki.
Ponieważ rzeczywista wysokość dodatkowych wpływów będzie znana dopiero w 2028 roku, finansowanie Narodowego Funduszu Zdrowia zostanie zwiększone już w latach 2027 i 2028. Konkretne kwoty zostaną ustalone po uzyskaniu danych niezbędnych do przygotowania budżetu na 2029 rok.
Nowelizacje ustawy o podatku akcyzowym oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wejdą w życie 1 stycznia 2027 roku.
W środę prezydent ogłosił również weto wobec nowelizacji ustawy o VAT, która przewidywała podwyższenie stawki podatku do 23 proc. na napoje energetyczne zawierające sok owocowy, a także bezalkoholowe piwo i wino z dodatkiem soku. Proponowana podwyżka miała objąć napoje zawierające co najmniej 20 proc. soku owocowego, warzywnego lub mieszanego.
Weto oznacza, że dotychczasowe stawki VAT pozostaną bez zmian: 5 proc. w handlu detalicznym oraz 8 proc. w gastronomii.
„Z jednej strony proponuje się podwyższenie akcyzy na alkohol, a z drugiej – podwyższenie VAT na produkty, które mogłyby zastępować napoje alkoholowe. Jak można pogodzić takie rozwiązania z podejściem rządu?” – zapytał Nawrocki.
Prezydent zwrócił również uwagę na zastrzeżenia zgłaszane przez organizacje reprezentujące rolników i producentów owoców.
Jak podkreślił, do produkcji napojów objętych proponowanymi zmianami wykorzystywanych jest 30 tys. ton polskich jabłek oraz tysiące ton innych krajowych owoców. Jego zdaniem podwyższenie VAT mogłoby doprowadzić do spadku sprzedaży, skłonić producentów do zmiany receptur i w konsekwencji ograniczyć popyt na polskie owoce.
Zgodnie z oceną skutków regulacji proponowana podwyżka VAT miała przynieść budżetowi państwa prawie 1,3 mld zł w 2027 roku oraz blisko 15,8 mld zł w latach 2027–2036. Foto-Silar, Wikimedia commons.