Prezydent Polski zawetował ustawę o usuwaniu szkodliwych treści w internecie, ostrzegając przed „cenzurą”

 

Prezydent Karol Nawrocki zawetował rządowy projekt ustawy przyznającej nowe uprawnienia do blokowania szkodliwych treści w internecie. Nawrocki, związany z prawicową opozycją,

argumentował, że proponowane rozwiązania są zbyt radykalne i mogą zostać wykorzystane do wprowadzenia „cenzury”.

Przedstawiciele rządu ostro skrytykowali decyzję prezydenta, podkreślając, że jej konsekwencją będzie między innymi zwiększenie narażenia młodych ludzi na niebezpieczne treści. Weto oznacza również, że Polska nadal nie wdrożyła w pełni unijnego Aktu o usługach cyfrowych.

W styczniu tego roku Nawrocki zawetował wcześniejszy projekt ustawy mający na celu wdrożenie DSA, określając proponowane rozwiązania jako „orwellowskie”. W odpowiedzi rząd zdecydował się podzielić przepisy na dwie odrębne części.

We wrześniu prezydent zgodził się podpisać jeden z projektów, który wyznaczał prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) na koordynatora ds. usług cyfrowych w Polsce, odpowiedzialnego za nadzorowanie przestrzegania przepisów Aktu o usługach cyfrowych.

Drugi projekt miał natomiast wprowadzić konkretne uprawnienia do blokowania szkodliwych treści w internecie. W październiku został on przyjęty przez parlament głosami koalicji rządzącej, obejmującej ugrupowania lewicowe i centrowo-prawicowe. Prawicowa i skrajnie prawicowa opozycja głosowała przeciwko ustawie lub wstrzymała się od głosu.

Wśród nowych kompetencji przewidzianych w ustawie znalazło się uprawnienie dla prezesa UKE oraz przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (KRRiT) do wydawania nakazów blokowania treści internetowych zawierających przemoc lub groźby motywowane rasą, narodowością, pochodzeniem etnicznym, religią bądź przynależnością polityczną.

Ustawa przewidywała również możliwość natychmiastowego blokowania, na wniosek prokuratora lub policji, materiałów zawierających nawoływanie do zabójstwa, podżeganie do samobójstwa lub samookaleczenia, a także propagowanie takich działań.

„Osoby popełniające najpoważniejsze przestępstwa nie powinny mieć możliwości wykorzystywania internetu do rozpowszechniania przemocy i gróźb” – powiedział minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski.

Rząd argumentował ponadto, że seria ataków z użyciem noży w szkołach w ubiegłym miesiącu oraz śmiertelny zamach terrorystyczny w Krakowie w tym miesiącu, które ponownie zwróciły uwagę na problem radykalizacji młodzieży w internecie, pokazały, jak istotne jest skuteczne monitorowanie treści cyfrowych.

Jednak w piątek, czyli w ostatnim dniu przewidzianym na podjęcie decyzji w sprawie ustawy, Nawrocki ogłosił, że korzysta z prawa weta. Oświadczył, że „rząd wyraźnie pomylił zobowiązania europejskie z własnymi interesami politycznymi”.

Zdaniem prezydenta proponowane przepisy stwarzają zagrożenie powołania „urzędnika do spraw cenzury” i „w praktyce dają rządowi arbitralną kontrolę oraz możliwość decydowania o tym, co możemy mówić, pisać i publikować, a czego nie”.

Nawrocki podkreślił, że decyzje dotyczące legalności publikowanych treści powinny należeć „wyłącznie do kompetencji wymiaru sprawiedliwości i niezawisłych sędziów”.

Prezydent argumentował również, że uprawnienia przewidziane w zawetowanej ustawie były „nieproporcjonalne”, ponieważ umożliwiałyby zablokowanie całej domeny internetowej z powodu pojedynczego przypadku zamieszczenia nielegalnych treści.

Aleksandra Wojtowicz, analityczka ds. nowych technologii w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych (PISM), powiedziała dziennikowi „Fakt”, że proponowane rozwiązania „w żadnym wypadku nie mają związku z rzekomą cenzurą”. Jak wyjaśniła, ich celem jest zobowiązanie platform cyfrowych do usuwania nielegalnych materiałów.

Weto Nawrockiego spotkało się jednak z aprobatą Przemysława Czarnka, wiceprezesa Prawa i Sprawiedliwości (PiS), największej partii opozycyjnej w Polsce. Jego zdaniem proponowane przepisy nie były wymierzone w mowę nienawiści, lecz miały służyć zwalczaniu opozycji politycznej. Foto-Jason Howie, Wikimedia commons.