14 października we Lwowie odbyło się pierwsze od 2018 roku robocze spotkanie szefów polskiego i ukraińskiego instytutu pamięci narodowej. Rozmowy dotyczyły pochówku polskich
żołnierzy poległych w 1939 roku, planowanych ekshumacji oraz wznowienia wspólnych badań historycznych.
Na czele polskiej delegacji stanął zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej (IPN) Karol Polejowski. Stronę ukraińską reprezentował dyrektor tamtejszego instytutu, Ołeksandr Ałfiorow.
Pierwszym omawianym zagadnieniem był pochówek 115 żołnierzy Wojska Polskiego, którzy zginęli we wrześniu 1939 roku. Ich szczątki odnaleziono w tym roku podczas prac prowadzonych w rejonie Hołoska we Lwowie. Polski Instytut Pamięci Narodowej zamierza zorganizować ich pogrzeb w listopadzie na polskim cmentarzu wojennym w Mościskach.
Polska planuje również rozpocząć w przyszłym roku prace ekshumacyjne w Hucie Pieniackiej. Zamierza także ponownie skierować wnioski, które wcześniej zostały odrzucone przez stronę ukraińską lub pozostały bez odpowiedzi.
Ukraiński instytut planuje natomiast kontynuować prace poszukiwawcze i ekshumacyjne w Łaskowie, w powiecie hrubieszowskim we wschodniej Polsce.
Ołeksandr Ałfiorow poparł inicjatywę polskiego IPN dotyczącą przekazania do Polski artefaktów odnalezionych podczas ekshumacji w Hołosku. Jednocześnie wyraził życzenie, aby część tych przedmiotów trafiła do zbiorów Narodowego Muzeum Historii Ukrainy w czasie II wojny światowej w Kijowie.
Jak podkreślono w komunikacie polskiego instytutu, odnalezione artefakty będą materialnym dowodem na to, że II wojna światowa rozpoczęła się 1 września 1939 roku w wyniku współpracy niemiecko-sowieckiej. W oświadczeniu zaznaczono również, że fakt ten nie jest powszechnie uświadamiany na Ukrainie.
Obie strony zadeklarowały wolę wznowienia współpracy w dziedzinie badań historycznych, podkreślając znaczenie pracy ze źródłami pierwotnymi, w tym publikowania dokumentów historycznych. Uczestnicy spotkania zaproponowali tematy badawcze i omówili możliwości realizacji wspólnych inicjatyw edukacyjnych.
Kolejne spotkanie dwustronne ma odbyć się w Warszawie, jednak jego termin nie został jeszcze uzgodniony. Foto-Adrian Grycuk, Wikimedia commons.
